Zaległe zadłużenie polskiego rolnictwa wyniosło na koniec czerwca 2026 r. 653,8 mln zł i było najniższe od pięciu lat. Rok do roku ubyło z tej kwoty 1,7 mln zł, czyli 0,3 proc. W tym samym czasie dłużników przybyło. Dane z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor opublikowano 31 sierpnia 2026 r.
Liczby
Na koniec czerwca 2026 r. w rejestrze figurowało 2548 nierzetelnych dłużników z sektora rolnego wobec 2515 rok wcześniej. Średnia zaległość przypadająca na jednego dłużnika spadła o 4028 zł, do 256,6 tys. zł.
Krajowy spadek nie objął większości regionów. W dziewięciu z szesnastu województw zaległe zadłużenie przedsiębiorców rolnych wzrosło rok do roku. Kwotowo najmocniej w lubelskim: ze 103,4 mln zł do 126 mln zł, czyli o 22,5 mln zł. Region odpowiada za prawie jedną piątą krajowej kwoty. Procentowo najwyżej wypadły lubuskie, gdzie zaległości wzrosły o 34 proc., do 46,6 mln zł, oraz małopolskie z wynikiem 26 proc.
Po drugiej stronie stoją dwa województwa. W podlaskim kwota spadła z 81,3 mln zł do 42,3 mln zł, w wielkopolskim z 57,1 mln zł do 45 mln zł. Razem to 51,1 mln zł mniej niż rok wcześniej.
Ocena sytuacji formułowana przez samych rolników wygląda inaczej niż stan rejestru. Jako bariery rozwoju wskazują przede wszystkim zbyt niskie ceny zbytu (74,7 proc. wskazań) i zbyt wysokie koszty produkcji (67,3 proc.). Wskaźnik oceny ogólnej sytuacji w gospodarstwach wyniósł na koniec 2025 r. minus 40,3 i był najniższy od trzech lat.
Suma jest resztą po dwóch przeciwnych ruchach
Krajowa kwota zmniejszyła się o 1,7 mln zł. Same podlaskie i wielkopolskie zdjęły z niej 51,1 mln zł. Oznacza to, że w pozostałych czternastu regionach zaległości urosły łącznie o blisko 49 mln zł. Zdanie o najniższym poziomie od pięciu lat opisuje więc resztę po odjęciu dwóch przeciwnych ruchów, a nie kondycję sektora.
Ten sam kierunek pokazuje druga para liczb. Dłużników przybyło, a średnia zaległość zmalała. Z rejestru zeszły więc pojedyncze duże pozycje — spłacone, zrestrukturyzowane albo wykreślone — a w ich miejsce doszło więcej spraw mniejszych. To zmiana składu rejestru, nie poprawa dyscypliny płatniczej.
Prezes BIG InfoMonitor Paweł Szarkowski zwraca uwagę, że niższe zaległe zadłużenie nie oznacza braku presji finansowej, i wskazuje na ryzyko finansowych następstw tegorocznej suszy. W lubelskim wiosenna susza objęła 97–98 proc. gmin w uprawach zbóż i rzepaku, a ceny zbóż są najniższe od dwudziestu lat.
Co z tego wynika dla inwestora
Zdolność do zapłaty w rolnictwie nie jest strumieniem. Modele odzysku przenoszone z portfeli konsumenckich zakładają miesięczny dochód dłużnika i układ ratalny rozpisany na kilkanaście rat. W gospodarstwie pieniądz pojawia się w kilku tygodniach po sprzedaży zbiorów, a przez resztę roku go nie ma. Czerwcowy stan rejestru to zdjęcie zrobione tuż przed tym momentem, czyli w najsłabszym punkcie rocznego cyklu. Harmonogram odzysku dla takiego portfela musi być roczny, a krzywe starzenia się długu z portfela ratalnego nic tu nie opiszą.
Średnia zaległość 256,6 tys. zł stawia te sprawy w przedziale, w którym odzysk idzie przez majątek, a nie przez ugodę. Naszym zdaniem tu leży najczęstszy błąd w wycenie takich pozycji: zabezpieczenie rolne wygląda w tabeli tak samo jak każde inne, a zachowuje się inaczej. Krąg nabywców ziemi rolnej jest ustawowo ograniczony, więc czas wyjścia z zabezpieczenia liczy się w kwartałach, nie w tygodniach. Zabezpieczone nie znaczy płynne.
Rozrzut regionalny jest większy niż jakakolwiek zmiana krajowa: od spadku o niemal połowę w podlaskim po wzrost o 34 proc. w lubuskim. Portfel z lubelskiego i portfel z podlaskiego to dwa różne aktywa, mimo tej samej etykiety branżowej. Przy tej wielkości rozrzutu średnia krajowa nie jest punktem odniesienia dla żadnej konkretnej pozycji.
Wniosek praktyczny jest taki, że komunikat o najniższych od pięciu lat zaległościach nie jest argumentem za niższym ryzykiem w tym segmencie. Podobnie jak w przypadku limitów kupieckich, gdzie wysoka kwota nie świadczy o jakości kontrahenta, a w zestawieniu firm z długiem powyżej miliona złotych, gdzie rosła przede wszystkim wartość pojedynczej sprawy, a nie ich liczba — informacja siedzi w strukturze, nie w sumie.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi oferty ani rekomendacji inwestycyjnej.
