Nastroje finansowe gospodarstw domowych pogorszyły się w III kwartale 2026 r. Barometr Rynku Consumer Finance, liczony co kwartał przez ZPF i IRG SGH, wyniósł 101,5 pkt — o 3,1 pkt mniej niż kwartał wcześniej, choć w ujęciu rocznym wciąż o 1 pkt wyżej. Wartość bazowa wskaźnika to 100 pkt.
Co pokazują dane
Bieżącą nadwyżkę finansową deklaruje 62,9 proc. gospodarstw, wobec 64,7 proc. w II kwartale. Bezproblemową obsługę zobowiązań w najbliższych dwunastu miesiącach przewiduje 61,7 proc. badanych, wobec 62,6 proc. Saldo prognoz własnej sytuacji finansowej obniżyło się z -6,9 pkt do -7,6 pkt.
Plany wydatkowe na najbliższe dwanaście miesięcy rozeszły się w dwie strony. Zakup dóbr trwałego użytku rozważa 54,3 proc. gospodarstw, wobec 53 proc. kwartał wcześniej, a remont 30,8 proc., wobec 27,4 proc. W dół poszły zakupy największe: dom lub mieszkanie deklaruje 13,6 proc. gospodarstw, wobec 15,7 proc., a samochód 13,3 proc., wobec 15 proc.
Zmieniła się też gotowość do finansowania wydatku kredytem. Przy samochodzie zadeklarowało ją 73,6 proc. planujących, wobec 80,7 proc. w II kwartale, a przy dobrach trwałych 44,3 proc., wobec 47 proc. Przy mieszkaniu i remoncie odsetki praktycznie nie drgnęły: 72,9 proc. wobec 73,3 proc. oraz 47 proc. wobec 47,6 proc.
Ocena gospodarki jako całości poprawiła się w tym samym czasie. Saldo prognoz ogólnej sytuacji ekonomicznej Polski wyniosło -15,2 pkt, wobec -17,3 pkt kwartał wcześniej, a saldo prognoz bezrobocia -34,9 pkt, wobec -35,1 pkt.
Pogorszenie dotyczy własnego budżetu
Zestawienie tych dwóch ruchów jest w całym odczycie najciekawsze. Badani widzą kraj w nieco lepszym świetle niż kwartał wcześniej, a własny budżet w gorszym. Tak wygląda reakcja na rachunki, nie na nagłówki.
Kierunek cięć również nie jest przypadkowy. Rosną plany o niskiej wartości, finansowane w połowie z własnych środków — remont. Maleją plany największe, przy których kredyt jest warunkiem transakcji. Zacieśnianie po stronie podaży widać było już w danych o odsetku odrzucanych wniosków pożyczkowych. Teraz cofa się także strona popytowa.
Osobno zwraca uwagę to, że udział kredytu w planach mieszkaniowych prawie się nie zmienił. O liczbie kupujących obecnych na rynku nie decyduje więc ich chęć, lecz polityka kredytowa banków. Przy rekordowych kwotach wniosków hipotecznych każde zaostrzenie kryteriów wycina z rynku więcej osób niż spadek deklaracji o 2 pkt proc.
Co z tego wynika dla inwestora
Dla wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie sedno nie leży w cenie mieszkania, lecz w tym, jak szeroka jest pula nabywców w momencie, gdy zabezpieczenie trzeba spieniężyć. Jeśli zakup rozważa 13,6 proc. gospodarstw, a niemal trzy czwarte z nich potrzebuje do tego kredytu, to grupa zdolna zapłacić szybko i bez procedury bankowej — czyli ta, która realnie liczy się przy sprzedaży z egzekucji — jest ułamkiem ułamka. Spadek o 2,1 pkt proc. nie obniża ceny w ogłoszeniu. Wydłuża czas do transakcji. W wycenie portfela to dwie różne rubryki: cena wchodzi do nominału, czas do kosztu pieniądza.
Drugi wniosek dotyczy kolejności zdarzeń. Nadwyżka finansowa gospodarstwa kurczy się wcześniej, niż zaległość trafia do rejestru — między jednym a drugim mijają kwartały. Odczyt 62,9 proc. nie opisuje zatem jakości portfeli sprzedawanych dziś, tylko tych, które będą kupowane za rok. Naszym zdaniem to właśnie ten wskaźnik, nie bieżąca statystyka zaległości, powinien wchodzić do założeń przy portfelu obsługiwanym kilka lat.
Trzeci wniosek: rosnące plany remontowe przy niezmienionym udziale kredytu zapowiadają podaż zobowiązań małych i niezabezpieczonych. To inny produkt niż wierzytelność z hipoteką — inny odzysk, inny koszt obsługi, inny nabywca. Kto wycenia portfel zabezpieczony, nie powinien więc czytać wzrostu wolumenu całego rynku wierzytelności jako argumentu za wyższą ceną. Rośnie inny segment.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi oferty ani rekomendacji inwestycyjnej.
